زانوی ضربدری یا ژنو والگوم یکی از شایع ترین اختلالات بیو مکانیکی و انحرافات اسکلتی عضلانی در اندام تحتانی است که در آن زانوها به سمت خط وسط بدن متمایل می شوند و مچ پاها از یکدیگر فاصله می گیرند. این عارضه نه تنها ظاهر و نحوه راه رفتن فرد را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه با تغییر محور مکانیکی انتقال وزن، فشاری غیر طبیعی و نامتوازن به غضروف ها، رباط ها و تاندون های مفصل زانو وارد می کند.
بسیاری از والدین با دیدن فرم ضربدری پاهای فرزند خود دچار نگرانی می شوند؛ اما حقیقت این است که نحوه مواجهه با این عارضه در سنین مختلف کاملا متفاوت است. در حالی که انحراف زانو در سنین 2 تا 5 سالگی تا حد زیادی بخشی از روند طبیعی تکامل فیزیولوژیک استخوان ها محسوب می شود، باقی ماندن آن بعد از 7 سالگی یا بروز ناگهانی آن در بزرگسالان نیازمند ارزیابی های دقیق بالینی و عکس برداری های تخصصی است. نادیده گرفتن این اختلال می تواند منجر به درد های مزمن، کندی حرکت، لنگیدن و ساییدگی زود هنگام مفصل شود.
مشاوره و دریافت نوبت فیزیوتراپی کیوان
برای ارزیابی تخصصی زانو ضربدری، رزرو نوبت و مشاوره با متخصصین ما تماس بگیرید.
زانوی ضربدری یا ژنو والگوم چیست؟
مفصل زانو یکی از بزرگ ترین و پیچیده ترین مفاصل بدن انسان است که وزن کل بدن را تحمل می کند. در حالت طبیعی و استانداردی که بدن در وضعیت ایستاده قرار دارد، استخوان ران و استخوان ساق پا در یک امتداد و راستای مستقیم قرار می گیرند. اما وقتی فرد به عارضه زانوی ضربدری مبتلا می شود، راستای طولی این استخوان ها تغییر کرده و زانوها به سمت داخل زاویه پیدا می کنند. در این وضعیت، هنگام ایستادن و جفت کردن زانوها، مچ پاها و قوزک های داخلی نتوانند به یکدیگر نزدیک شوند و بین آنها فاصله ملموسی ایجاد می شود.
نام علمی این عارضه در پزشکی ژنو والگوم است و در بین عامه مردم با نام پاهای ضربدری یا پاهای X شکل شناخته می شود. در این عارضه بیومکانیکی، به دلیل انحراف محور بارگذاری، بخش خارجی مفصل زانو تحت فشار فشرده سازی شدید قرار می گیرد و بخش داخلی مفصل دچار کشیدگی رباط ها و تاندون ها می شود. این اختلال می تواند به صورت یک طرفه (تنها در یک پا) یا دوطرفه (در هر دو پا) رخ دهد که نوع یک طرفه آن معمولا به دلایل ثانویه مانند آسیب، شکستگی یا عفونت استخوانی ایجاد می شود.
در جدول زیر می توانید تفاوت های اساسی میان وضعیت طبیعی زانو، زانوی ضربدری و زانوی پرانتزی را مشاهده کنید تا درک بهتری از ساختار این اختلال داشته باشید:
| وضعیت مفصل زانو | وضع کج شدگی زانوها | فاصله قوزک های داخلی مچ پا |
|---|---|---|
| راستای طبیعی | قرارگیری زانوها و مچ پاها در یک خط مستمر | مچ پاها و زانوها هم زمان تماس دارند |
| زانوی ضربدری | انحراف زانوها به سمت داخل و چسبیدن زانوها | فاصله زیاد و غیرطبیعی بین قوزک های پا |
| زانوی پرانتزی | انحراف زانوها به سمت بیرون و فاصله گرفتن زانوها | چسبیدن قوزک پاها و فاصله گرفتن زانوها |
بررسی علت های بروز زانوی ضربدری در کودکان و بزرگسالان
علت ضربدری شدن زانوها طیف وسیعی از عوامل فیزیولوژیک، ژنتیکی، بیماری های زمینه ای و آسیب های محیطی را در بر می گیرد. علت این اختلال در کودکان با بزرگسالان تفاوت های ساختاری دارد که در ادامه به تفصیل بررسی می کنیم.
| ردیف | عامل ایجاد زانوی ضربدری | شرح و مکانیسم تاثیر |
|---|---|---|
| 1 | عوامل فیزیولوژیک و روند طبیعی رشد کودکان | در دوران جنینی و نوزادی پاها پرانتزی است. با شروع راه رفتن در ۱ تا ۲ سالگی راستای استخوان ها تغییر کرده و معمولا بین ۲ تا ۴ سالگی زانوها ضربدری می شوند که بخشی از تکامل بیومکانیکی اسکلت است. در اکثر کودکان سالم با رشد استخوان ها و تقویت عضلات ران، این انحراف به تدریج اصلاح شده و تا ۷ تا ۸ سالگی پاها به راستای طبیعی باز می گردد. باقی ماندن فرم ضربدری بعد از ۷ سالگی دیگر فیزیولوژیک نیست و نیاز به ارزیابی فیزیوتراپی دارد. |
| 2 | راشیتیسم و کمبود شدید ویتامین D و کلسیم | بیماری راشیتیسم یا نرمی استخوان از اصلی ترین علل ساختاری ضربدری شدن زانو در کودکان است. وقتی بدن کودک ویتامین D، کلسیم و فسفر کافی دریافت نکند یا در جذب آن ها دچار اختلال باشد، استخوان ها نرم و آسیب پذیر می شوند. با تحمل وزن بدن هنگام راه رفتن، استخوان های نرم ران و ساق تاب برداشته و زانوها به سمت داخل خم می شوند. |
| 3 | اضافه وزن و چاقی مفرط | وزن اضافه فشار سنگینی بر صفحات رشد استخوانی و مفاصل زانو وارد می کند. در کودکان و بزرگسالان چاق، مرکز ثقل بدن تغییر کرده و نیروهای وارده بر مفصل زانو ناهمگون می شوند. این فشار مداوم باعث می شود بخش خارجی زانو بیشتر فشرده شده و زانوها به مرور به سمت داخل متمایل شوند. |
| 4 | آسیب به صفحات رشد (Epiphyseal Plate) | صفحات رشد در انتهای استخوان های بلند کودکان قرار دارند و مسئول رشد طولی استخوان ها هستند. اگر به یک سمت این صفحه رشد آسیب وارد شود (ضربه شدید، تصادف، شکستگی یا عفونت استخوانی مانند استئومیلیت)، رشد استخوان در آن بخش متوقف یا کند می شود در حالی که سمت دیگر رشد خود را ادامه می دهد. این عدم توازن رشد باعث انحراف شدید و یک طرفه زانو می شود. |
| 5 | نشستن های نادرست و عادت های حرکتی غلط | یکی از عادت های بسیار اشتباه در کودکان، نشستن به شکل W یا قورباغه ای است؛ کودک با زانوهای خم شده روی زمین می نشیند و مچ پاها در دو طرف باسن قرار می گیرند. این نشستن فشار کششی شدیدی به رباط های داخلی زانو و مفصل ران وارد می کند و در صورت تداوم، زمینه ساز زانوی ضربدری می شود. |
| 6 | ابتلا به بیماری های مفصلی و آرتروز در بزرگسالان | در بزرگسالان، زانوی ضربدری معمولا عارضه ای ثانویه است. تخریب غضروف بخش خارجی مفصل زانو در اثر آرتروز (استئوآرتریت)، آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی) یا پوکی استخوان شدید، باعث باریک شدن فضای مفصلی در سمت بیرون زانو می شود. با کاهش ارتفاع غضروف در سمت خارجی، زانو به سمت داخل فرو می افتد و پا حالتی ضربدری پیدا می کند. |
| 7 | صافی کف پا | ارتباط مستقیمی بین بیومکانیک مچ پا و زانو وجود دارد. در صافی کف پا، قوس داخلی پا هنگام راه رفتن روی زمین می خوابد و باعث چرخش مچ پا به سمت داخل (پرونیشن بیش از حد) می شود. این چرخش داخلی، استخوان ساق و ران را نیز به سمت داخل می چرخاند و در نهایت منجر به بروز یا تشدید زانوی ضربدری می گردد. |
علائم و نشانههای زانوی ضربدری
علائم زانوی ضربدری تنها به تغییر شکل ظاهری پا محدود نمی شود و می تواند طیفی از اختلالات حرکتی و دردهای مفصلی را در بر بگیرد. شدت علائم به میزان انحراف زانو و سن بیمار بستگی دارد.
- انحراف مشهود زانوها و فاصله مچ پاها: واضح ترین نشانه، چسبیدن زانوها به یکدیگر هنگام قرارگیری پاها در کنار هم و فاصله داشتن قوزک های داخلی مچ پا به میزان بیشتر از 8 سانتی متر است.
- درد در ناحیه زانو، لگن و مچ پا: به دلیل توزیع نامتعادل وزن، فشار مضاعفی به بخش خارجی مفصل زانو و کشیدگی شدید در رباط جانبی داخلی وارد می شود که منجر به دردهای کهنه و مداوم می گردد.
- تغییر در الگوی راه رفتن و لنگیدن: افراد مبتلا برای جلوگیری از برخورد زانوها به یکدیگر هنگام راه رفتن، گام های خود را با چرخش بیرون پا برمی دارند که این امر الگوی راه رفتن را غیرطبیعی می کند.
- خستگی زودرس عضلانی: عضلات اطراف زانو و ران برای حفظ تعادل بدن باید فشار بیشتری تحمل کنند؛ به همین دلیل فرد پس از طی مسافت های کوتاه دچار خستگی شدید پاهایش می شود.
- بی ثباتی و احساس خالی کردن زانو: کشیدگی رباط های نگهدارنده زانو باعث می شود که مفصل پایداری لازم را نداشته باشد و فرد حس کند زانو زیر پایش خالی می شود.
- سفت شدن و کاهش دامنه حرکتی مفصل: با پیشرفت عارضه، خشکی مفصلی ایجاد شده و فرد در خم و راست کردن کامل زانو دچار مشکل می شود.
- دررفتگی یا انحراف کشکک زانو: به دلیل چرخش استخوان ها، استخوان کشکک (پاتلا) از شیار طبیعی خود خارج شده و به سمت بیرون منحرف می شود که می تواند سبب ساییدگی کشکک شود.
“Previously described factors that increase the risk of patellofemoral instability include: […] Genu valgum. This condition, also commonly known as knock-knee, may cause one or more of the knees to turn inward, resulting in the patella riding laterally toward the outside of the knee.”
«عواملی که پیشتر به عنوان افزایشدهنده خطر بیثباتی کشککی-رانی شرح داده شدهاند عبارتند از: […] ژنو والگوم (زانوی ضربدری). این عارضه میتواند باعث چرخش یک یا هر دو زانو به سمت داخل شود و در نتیجه کشکک زانو به سمت خارج متمایل و منحرف گردد.»
منبع: Mayo Clinic
روش های تشخیص زانوی ضربدری در فیزیوتراپی و ارتوپدی
تشخیص صحیح و دقیق زاویه انحراف، پایه و اساس انتخاب روش درمانی مناسب است. متخصصان فیزیوتراپی و پزشکان ارتوپد در کلینیک فیزیوتراپی کیوان در غرب تهران و تهرانسر از ترکیب معاینات بالینی و تصویربرداری های پیشرفته برای ارزیابی بیمار استفاده می کنند.
| درجه شدت عارضه | میزان فاصله بین دو قوزک مچ پا | وضعیت بالینی و عوارض همراه |
|---|---|---|
| خفیف (Grade 1) | کمتر از ۲.۵ سانتی متر | بدون درد، ظاهر پاها تقریبا طبیعی، بدون اختلال در راه رفتن |
| متوسط (Grade 2) | بین ۲.۵ تا ۵ سانتی متر | خستگی زودرس عضلانی، انحراف مشهود ظاهری، خستگی در پیاده روی |
| شدید (Grade 3) | بین ۵ تا ۷.۵ سانتی متر | وجود درد در زانو و مچ پا، اختلال واضح در دویدن و راه رفتن |
| خیلی شدید (Grade 4) | بیشتر از ۷.۵ تا ۸ سانتی متر | درد مزمن، لنگیدن شدید، خطر بالای آرتروز زودرس و عدم تعادل |
روش های درمان زانوی ضربدری بدون جراحی (فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی)
خوشبختانه در اکثر موارد، به ویژه در کودکان، نوجوانان و افراد بزرگسالی که دچار انحرافات ساختاری شدید استخوانی نشده اند، زانوی ضربدری با استفاده از روش های غیرتهاجمی و فیزیوتراپی تخصصی کاملا قابل کنترل و اصلاح است.
فیزیوتراپی تخصصی برای درمان زانوی ضربدری
فیزیوتراپی خط اول درمان غیر جراحی زانوی ضربدری است. فیزیوتراپیست با ارزیابی دقیق بیومکانیک بدن، یک برنامه جامع درمانی طراحی می کند که شامل موارد زیر است:
- الکتروتراپی و تقویت عضلانی: استفاده از جریان های الکتریکی استیمولیشن برای فعال سازی و تقویت عضلات ضعیف شده ران و باسن (به ویژه عضلات سرینی متوسط و چهارسر ران).
- تکارتراپی و لیزر پرتوان: کاهش التهاب و دردهای مفصلی ناشی از فشار نامتعادل در زانو و بازسازی بافت های نرم تحت فشار.
- منوال تراپی (درمان های دستی): آزاد سازی بافت های نرم منقبض شده در بخش خارجی ران (مانند نوار ایلیوتیبیال) و اعمال تکنیک های موبیلیزاسیون برای بهبود تراز مفصل زانو.
تمرین درمانی و حرکات اصلاحی در منزل
تمرینات و حرکات اصلاحی در منزل با هدف تقویت عضلات دورکننده ران و عضلات همسترینگ و کشش عضلات نزدیک کننده و نوار ایلیوتیبیال طراحی می شوند. انجام منظم این حرکات به بازگرداندن زانو به راستای طبیعی کمک شایانی می کند.
| عنوان حرکت اصلاحی | نحوه اجرا و هدف بیومکانیکی | تعداد و تکرار |
|---|---|---|
| باز کردن پا از پهلو | به پهلو دراز بکشید، تنه خود را صاف نگه دارید و پایی که بالا قرار دارد را به ارامی به سمت بالا حرکت دهید بدون اینکه تنه شما بچرخد. ۵ ثانیه مکث کرده و به ارامی پایین بیاورید. این حرکت عضلات سرینی متوسط را تقویت کرده و زانو را به سمت بیرون می کشد. | ۳ ست ۱۵ تایی |
| اسکات با کش پیلاتس | یک کش تمرینی دایره ای را بالای زانوهای خود قرار دهید. پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید. هنگام انجام حرکت اسکات، با زانوهای خود به سمت بیرون علیه مقاومت کش فشار وارد کنید تا زانوها به سمت داخل نیفتند. این تمرین بیومکانیک نشستن و ایستادن را اصلاح می کند. | ۳ ست ۱۲ تایی |
| پل روی شانه | به پشت دراز بکشید، زانوها را خم کرده و کف پاها را روی زمین بگذارید. با منقبض کردن عضلات باسن، لگن خود را از زمین بلند کنید تا بدن در یک خط مستقیم قرار گیرد. این حرکت عضلات پشت ران و سرینی را کاملا تقویت می کند. | ۳ ست ۱۵ تایی |
| لانج به پهلو | بایستید، یک گام بزرگ به سمت راست بردارید، زانوی راست را خم کرده و باسن را به عقب ببرید در حالی که پای چپ صاف می ماند. این حرکت باعث تقویت عضلات ران و کشش بخش داخلی پا می شود. | ۱۰ تکرار برای هر پا |
استفاده از کفی، کفش طبی و زانوبندهای اصلاحی (ارتز تراپی)
استفاده از وسایل ارتوپدی فنی یکی از موثرترین راهکارهای مکمل در درمان پای ضربدری است:
- کفی طبی اختصاصی: اگر زانوی ضربدری ناشی از صافی کف پا یا انحراف مچ باشد، کفی های طبی با لبه داخلی مرتفع ساخته می شوند تا چرخش مچ را مهار کرده و راستای زانو را اصلاح کنند.
- زانوبندهای اصلاحی: این زانوبندها با اعمال فشار اصلاحی به سمت خارج زانو، نیروهای وارده بر بخش داخلی زانو را کاهش داده و در کودکان در حال رشد به هدایت استخوان ها کمک می کنند.
اصلاح الگوی سبک زندگی و کاهش وزن
اگر فرد دچار اضافه وزن باشد، کاهش وزن یکی از ضروری ترین بخش های درمان است. کم کردن هر یک کیلوگرم وزن بدن، فشاری معادل چهار کیلوگرم را از روی مفصل زانو کم می کند. همچنین آموزش عادت های حرکتی درست، مانند پرهیز از نشستن W شکل و اجتناب از دویدن روی سطوح سخت، الزامی است.
درمان زانوی ضربدری با عمل جراحی
زمانی که انحراف زانو بسیار شدید باشد (فاصله قوزک ها بیش از 8 تا 10 سانتی متر)، بیمار دچار دردهای مقاوم به درمان غیرجراحی شده باشد یا سن رشد کودک پایان یافته و استخوان ها کاملا شکل گرفته باشند، جراحی تنها راهکار اصلاح ساختاری پا است.
روش های جراحی زانوی ضربدری به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:
جراحی رشد هدایت شده برای درمان زانوی ضربدری
این روش کم تهاجمی مخصوص کودکانی است که هنوز صفحات رشد آنها باز است (معمولا سنین 10 تا 14 سال). در این جراحی، جراح ارتوپد با قرار دادن یک صفحه فلزی کوچک شبیه به حرف 8 و دو پیچ در بخش داخلی صفحه رشد زانو، رشد این قسمت را موقتا متوقف می کند. در این مدت، بخش خارجی زانو به رشد طبیعی خود ادامه می دهد که این امر باعث اصلاح خودکار و تدریجی زاویه زانو می شود. پس از تراز شدن پاها، صفحه فلزی طی یک عمل ساده خارج می گردد.
جراحی استئوتومی برای زانو ضربدری
این روش برای افراد بالغ و بزرگسالانی انجام می شود که صفحات رشد استخوانی آنها کاملا بسته شده است. در جراحی استئوتومی دیسکال فمور (برش استخوان ران)، جراح استخوان ران را در نزدیکی مفصل زانو برش داده، قطعه ای از استخوان را برمی دارد یا زاویه آن را تغییر می دهد تا راستای پا کاملا مستقیم شود. سپس استخوان با پلاک و پیچ های فلزی محکم می شود.
جراحی تعویض کامل مفصل زانو برای پای ضربدری
در افراد مسن که زانوی ضربدری شدید همراه با تخریب کامل مفصل و آرتروز پیشرفته دارند، جراحی تعویض مفصل انجام می شود. در این عمل، سطوح تخریب شده مفصل برداشته شده و مفصل مصنوعی پروتزی جایگزین آن می شود تا هم انحراف پا اصلاح گردد و هم درد بیمار به طور کامل از بین برود.
در جدول زیر می توانید مقایسه کامل میان روش های مختلف درمانی زانوی ضربدری را مطالعه کنید:
| روش درمانی | مناسب برای چه سنی؟ | میزان تهاجمی بودن | مدت زمان بهبودی و نتیجه |
|---|---|---|---|
| فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی | تمام سنین؛ بیشتر برای موارد خفیف تا متوسط | کاملا غیرتهاجمی | تدریجی؛ نیازمند استمرار و انجام منظم تمرین ها |
| کفی و زانوبند طبی (ارتز) | کودکان و نوجوانان، با تشخیص پزشک یا فیزیوتراپیست | کاملا غیرتهاجمی | حمایت فوری از مفصل؛ اصلاح تدریجی در صورت مناسب بودن علت و سن |
| جراحی رشد هدایت شده | کودکان دارای صفحات رشد باز | کم تهاجمی | اصلاح تدریجی راستای پا طی حدود ۶ تا ۱۲ ماه، همزمان با رشد کودک؛ مدت دقیق به سن و شدت انحراف بستگی دارد |
| جراحی استئوتومی استخوان | بزرگسالان و جوانان بالغ، در صورت مناسب بودن شرایط استخوان و مفصل | تهاجمی؛ جراحی باز | حدود ۳ تا ۶ ماه دوره نقاهت و توانبخشی؛ زمان بازگشت به فعالیت به نوع عمل و وضعیت بیمار بستگی دارد |
| جراحی تعویض کامل مفصل | سالمندان مبتلا به آرتروز شدید و آسیب گسترده مفصل | تهاجمی و سنگین | بازگشت تدریجی به فعالیت پس از طی دوره توانبخشی؛ نتیجه به وضعیت عمومی، مفصل و همکاری بیمار بستگی دارد |
همچنین انجام صحیح و حرفه ای فیزیوتراپی بعد از جراحی زانو نیز بسیار مهم است.
عوارض ناشی از درمان نکردن زانوی ضربدری
بی توجهی به درمان به موقع زانوی ضربدری می تواند پیامدهای جبران ناپذیری برای سیستم اسکلتی و عضلانی فرد به همراه داشته باشد. مفصل زانو برای تحمل وزن در مسیری مستقیم طراحی شده است و هرگونه تغییر زاویه، بیومکانیک کل اندام تحتانی را برهم می زند.
- آرتروز زودرس زانو: ساییدگی و نابودی زودرس غضروف مفصلی در بخش خارجی زانو شایع ترین عارضه عدم درمان این عارضه در بزرگسالی است.
- آسیب به منیسک خارجی و رباط ها: فشار مداوم فشرده سازی روی منیسک خارجی احتمال پارگی آن را به شدت افزایش می دهد و رباط های داخلی دچار کشیدگی مزمن می شوند.
- ایجاد درد در کمر و ستون فقرات: تغییر الگوی راه رفتن و عدم تقارن در لگن، فشار غیرطبیعی به مهره های کمری وارد کرده و زمینه ساز دیسک کمر و دردهای مزمن ستون فقرات می شود.
- کوتاهی ظاهری قد: انحراف زاویه دار استخوان های پا باعث می شود قد واقعی فرد کوتاه تر از حالت استاندارد به نظر برسد.
- کاهش شدید کیفیت زندگی و ناتوانی در ورزش: فرد مبتلا از انجام فعالیت های ورزشی دویدنی، کوهنوردی و حتی پیاده روی های روزمره باز می ماند.
سوالات متداول درباره زانوی ضربدری
۱. آیا زانو ضربدری در کودکان طبیعی است و خود به خود خوب می شود؟
بله، بین ۲ تا ۴ سالگی بخشی از روند طبیعی رشد است و معمولا تا ۷ یا ۸ سالگی با رشد استخوان ها خود به خود برطرف می شود. اگر انحراف بعد از این سن باقی بماند، یک طرفه باشد یا با درد و لنگیدن همراه گردد، نیاز به بررسی متخصص دارد.
۲. آیا زانو ضربدری در بزرگسالان بدون عمل جراحی قابل اصلاح است؟
در بزرگسالان به دلیل بسته شدن صفحات رشد، ظاهر استخوان با ورزش تغییر نمی کند؛ اما فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی در موارد خفیف تا متوسط می توانند با تقویت عضلات، درد را از بین ببرند و مانع پیشرفت عارضه شوند. موارد بسیار شدید نیاز به جراحی دارند.
۳. چه تمرین هایی برای زانو ضربدری مفید است و از چه حرکاتی باید پرهیز کرد؟
تمرین های تقویتی عضلات سرینی و دورکننده ران مانند باز کردن پا از پهلو، اسکات با کش و حرکت پل مفید هستند. در مقابل، از نشستن به شکل W (قورباغه ای)، دویدن روی سطح سخت و تمرینات پرشی سنگین بدون مهار زانو باید پرهیز شود.
۴. اگر زانوی ضربدری درمان نشود چه عوارضی به همراه دارد؟
توزیع ناهمگون وزن روی زانو در طولانی مدت باعث ساییدگی غضروف خارجی، کشیدگی رباط های داخلی، درد مزمن، تغییر الگوی راه رفتن و در نهایت بروز آرتروز زودرس مفصل زانو می شود.
۵. آیا کفی طبی و بریس در درمان زانو ضربدری موثر هستند؟
کفی طبی با اصلاح صافی کف پا، از چرخش مچ و فرو افتادن زانو به داخل جلوگیری می کند. بریس ها نیز در سنین رشد به هدایت راستای استخوان کمک می کنند و در بزرگسالان نقش حمایتی و کاهش فشار روی مفصل را دارند.
اینجانب علیرضا کیوان داریان با کد نظام پزشکی: ف-4037 مولف پنج کتاب و نویسنده ده ها مقاله در مطبوعات کشور ، روزنامه نگار، کارشناس برنامه های صداوسیما، فیزیوتراپیست اسبق فدراسیون شمشیربازی، مشاور توسعه سلامتی و مدرس دوره های آموزشی وزارت امور خارجه، محقق شرکت های سازنده تجهیزات فیزیوتراپی،پس از ۲۴ سال تجربه کلینیکی و بالینی در بخش های فیزیوتراپی، آی سی یو و سی سی یو بیمارستان های مختلف تهران و سال ها تجربه به عنوان مسئول فنی فیزیوتراپی درمانگاه زعفرانیه و کار در دیگر کلینیک های تخصصی و همکاری باتیم های مطرح ورزشی و گذراندن دوره های ویژه درمان های دستی ستون فقرات و اندامهای تحتانی و فوقانی، الکتروتراپی و اگزر سایز تراپی نزد اساتید صاحب نام داخل و خارج از کشور و تهیه مدرن ترین دستگاه های فیزیوتراپی و کلینیک مطابق بالاترین استانداردهای پزشکی جهان، کلینیک تخصصی فیزیوتراپی کیوان را در تهرانسر دایر کردم.
